در اواخر فوریه، بر پایهی مرکز خلاقیت دانشجویی دانشگاه معدن، سه برنامهی جدید برای مهارتهای حرفهای تکمیلی راهاندازی شد: «آهنگر آهنگری دستی»، «اپراتور چاپ سهبعدی» و «آهنگر کارهای مونتاژ مکانیکی».
این برنامهها برای آموزش دانشجویان همهی رشتهها طراحی شدهاند – هدف این است که مهندسان آینده هر چه زودتر مهارتهای اولیهی کارگری را کسب کنند، با ابزار و تجهیزات آشنا شوند، و به طور کلی – طعم کار با دست را بچشند.
بخش عملی کلاسها در کارگاههای آموزشی-آزمایشی برگزار میشود. چندین کارگاه در اینجا وجود دارد – کارگاه تراشکاری-فرزکاری، آهنگری، نجاری، سنگتراشی و غیره. قبلاً این کارگاهها فقط برای نیازهای داخلی دانشگاه استفاده میشدند، اما اکنون به فضاهای آموزشی تبدیل شدهاند.
"فورپست" تصمیم گرفت تا در مورد هر یک از تخصصهای جدید به طور مفصلتر توضیح دهد. امروز در مورد آهنگری صحبت میکنیم.
آلمان را زادگاه این حرفه میدانند، اینجا بود که اولین آهنگران (شلوسرها) پدیدار شدند (از کلمهی آلمانی "schlos" – به معنی قفل). به استادانی که با فلز کار میکردند و قفل میساختند، اینطور میگفتند. در سال 1545 اولین کارگاه حرفهای در شهر اشمالکالدن آلمان ظاهر شد. صنعتگران سپر، شمشیر، ابزار کار، وسایل خانه و حتی زیورآلات میساختند. در روسیه، تزار الکسی میخایلوویچ را بنیانگذار این پیشه میدانند، کسی که در سال 1649 «دستورالعمل بهزیستی شهری» را صادر کرد، جایی که گفته شده بود، لازم است «هر کار خانگی، تعمیرات و سایر کارها را دانست.»
امروزه این حرفه را با خیال راحت میتوان چندمنظوره نامید. آهنگران به نصب، مونتاژ تجهیزات، تعمیر سازهها و مکانیزمها، پردازش چوب، پلاستیک، فلز و سایر مواد میپردازند، در توسعهی انواع مختلف تجهیزات شرکت میکنند. وزارت کار فدراسیون روسیه آهنگران را در بین 50 شغل پرتقاضا قرار داده است، در عین حال بیش از 100 تخصص مختلف وجود دارد. در دانشگاه معدن میتوان مهارت «آهنگر-نصاب»، «آهنگر-برقکار»، «آهنگر-لولهکش» را کسب کرد. این برنامه به گونهای طراحی شده است که تمام نکات ضروری را پوشش دهد – از ایمنی گرفته تا عملیات اصلی و کار با تجهیزات.
آلکسی اوسیپکو، مدیر مرکز خلاقیت دانشجویی، میگوید: «ما متوجه شدیم که همهی مدارس کارگاه ندارند و بسیاری از دانشجویان مهارتهای اولیهی کارگری، که آهنگری هم جزو آنهاست، را ندارند. آنها نمیدانند سوهان چیست، ارهی آهنبر چیست. اما هر مهندسی باید ماهیت کار را درک کند. ما گاهی اوقات با این موضوع مواجه میشویم که طراحان بیتجربه را استخدام میکنیم و آنها نمیفهمند چه چیزی را طراحی میکنند. و در نتیجه این به مشکلات بزرگی منجر میشود، برای فرد بسیار دشوار است که به طراحی، حل مسائل مهندسی بپردازد.»
تکلیف امروز – ساخت یک بادنما، متشکل از دو قطعه – پروانه و دُم با پرهها. برای این کار به بچهها یک روز کامل (چهار جلسه) وقت داده میشود. در ابتدا آنها نقشهها را مطالعه میکنند و اندازهگیری قطعات محصول آینده را با استفاده از کولیس و میکرومتر انجام میدهند، نتایج را در چکلیستها یادداشت میکنند، دادهها را با جداول مقایسه میکنند. این به درک این موضوع کمک میکند که آیا خطا یا نقصی وجود دارد یا خیر، زیرا در غیر این صورت نمیتوان بادنما را مونتاژ کرد. به هر حال، نشان دادن خلاقیت و ایجاد تغییرات جزئی، با کمی فاصله گرفتن از نقشهها، مجاز است. در ادامه جالبترین بخش – کار عملی روی دستگاهها، البته زیر نظر مربیان باتجربه.
سرگئی بودارین، آهنگر کارهای مونتاژ مکانیکی درجه 6، میگوید: «ما امروز سادهترین محصول را میسازیم. در عین حال، دانشجویان تمام عملیات اصلی آهنگری را یاد میگیرند – روشهای ایجاد رزوه، کار با سوهان، چکش و سایر ابزارها، پرچکاری و غیره. در نتیجه یک مدل آماده به دست میآید که شکلهای کاملی دارد و قابل استفاده است.»
استاد – یکی از سه مدرس بخش آهنگری کارگاههای آموزشی-آزمایشی دانشگاه معدن. هر کدام از آنها در زمینهای تخصص دارند. زیرا، مانند هر حرفهای، در اینجا مهم است که جایگاه خود را پیدا کنید. سرگئی ویکتوروویچ – آهنگر لولهکشی، با فشار کار میکند. او میداند چگونه محصولات را آببندی و ایمن کند، چگونه سازه را مونتاژ، تنظیم و راهاندازی کند.
سرگئی بودارین مطمئن است: «بدون آهنگری نمیتوان هیچ تخصص فنیای را فرا گرفت. حتی اگر مجبور نباشید با دست کار کنید، ذهن شما همچنان باید بفهمد که چه چیزی و چگونه کار میکند.»
در اینکه دانشجویان از کار با دست لذت میبرند، شکی نیست – شاگردان جوان حتی نمیخواهند به زنگ تفریح بروند. و جالب اینکه این فرآیند برای دختران کمتر از پسران جذاب نیست.
کِسنیا کوزنتسوا، دانشجوی سال دوم دانشکدهی نفت و گاز، با اشتیاق ابزارها و دستگاههای جدید را امتحان میکند، سوراخ میکند، قطعات را میبُرد. این دختر قبلاً با مفاهیم رزوه، برش، تلرانس، پخزنی، مته، نشانهگذاری – اما فقط در تئوری، روی نقشهها – آشنا شده بود. و خوشحال است که فرصتی برای یادگیری این فرآیند در عمل پیدا کرده است.
«در نقاشی یک چیز است، اما وقتی میبینی و خودت انجام میدهی، بسیار قابل فهمتر میشود، با چشمهای کاملاً متفاوتی به فرآیند نگاه میکنی. تابستان ما باید دورهی کارآموزی تولیدی را در یک شرکت بگذرانیم، و کسب این مهارت – شرط الزامی برای آن است.»
میخائیل رشیلُف، که او هم در سال دوم تحصیل میکند، با او موافق است. این جوان اهل اورال است، و با نجاری، درودگری و سایر کارهای مردانه بیگانه نیست – از درسهای کار در مدرسه و تجربهای که پدر و پدربزرگش به او منتقل کردهاند.
«هیچ چیز پیچیدهای نیست، اینها ابتداییترین عملیاتی هستند که هر مردی باید بداند. این در زندگی روزمره، در گاراژ – برای تعمیر چیزی، تعمیر کردن، مونتاژ کردن – برای همه مفید خواهد بود. و البته در حرفه، سعی میکنی بفهمی، نتیجهگیری کنی.»
البته، در چارچوب 72 ساعت اختصاص داده شده به این دوره، فقط میتوان با اصول اولیه این حرفه آشنا شد، اما هدف هم همین است. درک فرآیند. دانش و مهارتهایی که در طول فراگیری این مهارت حرفهای به دست میآیند، بخش جداییناپذیر اکثر تخصصهای مهندسی هستند.
برای بچههای خاصی که به ساخت و نگهداری تأسیسات حمل و نقل و ذخیرهسازی نفت و گاز مشغول خواهند شد، دانستن فرآیندهای تعمیر خطوط لوله با برش بخشهای معیوب آنها و سپس تراشکاری لبههای فلز مهم است. الگوریتمهای ترمیم خطوط لولهی آسیبدیده. داشتن مهارتهای نصب و نگهداری بعدی پمپهای اصلی، کمپرسورهای ایستگاههای پمپاژ و مخازن پایگاههای نفتی.
بخش مهم دیگر کار مدیران آیندهی تولید، خواندن و تفسیر صحیح نقشهها، تهیهی اسناد فنی است که دانشجویان در چارچوب فراگیری این مهارت حرفهای نیز یاد میگیرند. این مهارتها برای کسانی که قصد دارند، به عنوان مثال، کارتهای عملیاتی را در هر مؤسسهی تحقیقاتی تهیه کنند، مفید خواهند بود. و تصور یک مهندس PTO (دفتر فنی پروژه) در مترواستروی که کارهای تعمیراتی انجام شده توسط یک شرکت پیمانکار را بدون داشتن مهارتهای ارزیابی صحیح حتی اتصالات پیچی ساده تحویل میگیرد، غیرممکن است.
و این تنها یکی از هشت مهارت برای یک دانشجوی خاص و یکی از سیصد مهارت ممکن است، که گواهینامههای گذراندن آنها، ضمیمهی ارزشمندی به دیپلم دانشگاه معدن سن پترزبورگ امپراتریس کاترین دوم خواهد بود.
